Waarom sekse in de spreekkamer meetelt

Een arts die niet weet of een patiënt een man of een vrouw is, mist informatie die het oordeel stuurt. Niet omdat mannen en vrouwen andere ziekten krijgen — dat valt mee — maar omdat dezelfde ziekte zich anders kan aandienen en anders kan uitpakken.

Andere klachten bij dezelfde ziekte

Het bekendste voorbeeld is het hartinfarct. Bij mannen staat de klassieke drukkende pijn op de borst voorop; bij vrouwen komen misselijkheid, kortademigheid, vermoeidheid en pijn tussen de schouderbladen relatief vaker voor. Dat verschil is een van de redenen dat hartklachten bij vrouwen later worden herkend.

Andere risico’s

Auto-immuunziekten komen aanzienlijk vaker voor bij vrouwen. Bepaalde vormen van kanker treffen vrijwel uitsluitend het ene of het andere geslacht. Osteoporose speelt bij vrouwen na de overgang op een schaal die bij mannen niet wordt gehaald.

Andere reactie op medicijnen

Verdeling over het lichaam, afbraak in de lever en uitscheiding via de nieren verschillen gemiddeld tussen mannen en vrouwen. Bij sommige middelen leidde dat tot een aangepast doseeradvies nadat bleek dat vrouwen bij dezelfde dosis hogere bloedspiegels bereikten.

Wat dat betekent voor de registratie

Voor een behandelend arts is het geboortegeslacht dus geen administratief detail maar klinische informatie. Waar een dossier alleen nog een juridische of gekozen aanduiding bevat, verdwijnt die informatie — met als praktische gevolgen: verkeerde referentiewaarden bij bloedonderzoek, gemiste screeningsoproepen en doseringen die niet passen.

Waar het niet over gaat

Dit is geen betoog over identiteit of over hoe iemand aangesproken wil worden. Het gaat om de vraag welke gegevens een behandelaar nodig heeft om zijn werk te doen, en hoe die naast andere gegevens kunnen staan zonder elkaar te verdringen.